Cuma,12,Ocak,2018
Haberler
Buradasınız: Anasayfa » Geçmiş Yıllardan » Röportajlar » 2011 » 2011 – Kültür Ve Kültürel Yozlaşma

2011 – Kültür Ve Kültürel Yozlaşma

DIGITAL CAMERA

Bir toplumu di?er toplumlardan farkl? k?lan o toplumun maddi ve manevi de?erleridir. Bu tarihsel bir süreç içinde birikir ve ku?aktan ku?a?a aktar?larak büyür ve geli?ir. Bir toplumu bir arada tutan bu kültür o toplumun inanç ve felsefesinden beslenir.  Kültür konusunda daha ayd?nlat?c? bilgi almak ve ya?ad???m?z döneme mahsus de?erlerimiz ne ölçüde de?i?mi?, ara?t?rma tabanl?, ki?ileri esas alarak  güzel bir çal??ma oldu asl?nda

Bugün bize bu röportaj? yapma f?rsat?n? verdi?iniz için öncelikle te?ekkür ederim. Say?n ?NC?TMEZ öncelikle bize biraz kendinizden bahseder misiniz?

Haluk ?NC?TMEZ; 1948 y?l?nda Ankara’da do?dum. Bütün tahsilât?m Ankara’da geçti. Ba?bakanl?k yüksek denetim kurulunda denetleme müdürü olarak görev yapt?m. 2001’de emekli oldum. 6 y?ld?r Bozburun’da ya??yorum. Burada 1 y?l önce kurdu?umuz kent konseyi çerçevesinde Bozburun içinde bir ?eyler yapmaya çal???yoruz. Te?ekkürler.

-Kültür denildi?i zaman akl?n?za gelen ilk ?ey ne oluyor?

Haluk ?NC?TMEZ; Kültür denildi?inde akl?ma gelen ilk ?ey; bir milletin dili, dini, tarihi, müzi?i, sanat anlay???,  felsefesi,  gelenekleri ve göreneklerinden olu?an bir de?erler toplulu?u akl?ma geliyor.

-Kültür o kadar geni? bir sözcüktür ki, bir milletin sahip oldu?u manevi de?erlere mesela dil, din, tarih, edebiyat, musiki her milletin bunlar? kar??layan farkl? birer de?erleri olmu?tur. Sizin kendi kültürünüze kar?? duyarl?l???n?z ve hassasiyetinizden bize biraz bahseder misiniz?

Haluk ?NC?TMEZ; Türk kültürü Dünya’da en önemli kültürlerden ve en eski kültürlerden biridir. Orta asyadan, Göktürklerden gelen daha sonra Mezopotamya, Sümerlilerden kaynaklanan çok geni? daha sonra Osmanl?ya devam eden 16 devlet kurmu? bir Millet olan Türk milleti gerçekten önemli bir yeri var. Yani dedi?im gibi önemli bir kongre kütüphanesi olan metropoliten müzesi olan bir Amerika kuruldu?unda 1776’da Türkiye’nin 28. padi?ah? vard?. Yani Türk olman?n gururunu ta??yorlar. ??te Türk kültürünün önemi.

 

-Mustafa Kemal Atatürk demi?tir ki:”Dilini kaybetmi? bir millet, yok olmaya mahkûmdur…”.Ziya Gökalp dili bir milletin, kültürün temel unsuru sayar. General Albert Sidney Johnston:”Türklerden nefret ediyorum! Bu yüzden Türkler gelecek ku?aklara ula?madan yok olmal?d?r. Bunun için en k?sa yol, Türkçe unsurunu yok etmektir…”demi?tir.

Sizce ulus dilinin bugün çe?itli dillerin i?galinde oldu?unu görmekteyiz. Bu da kültürel emperyalizminin bir parças? nihayetinde. Bu yeri geliyor bir bilimsel bulu? yeri geliyor t?bbi bir ilerleme yeri geliyor de?i?en dünyay? kar??lamak için ortaya ç?kabiliyor. Yani bir ?ekilde yenidünya düzeninde ulus ili?kilerinin daha da ilerledi?i bir dönemde Johnston’un da dü?üncelerini göz önünde bulundurursak siz Mustafa Kemal’in ve Ziya Gökalp’?n dü?üncelerinin neresinde yer al?yorsunuz?

 

Haluk ?NC?TMEZ; Kesinlikle Mustafa Kemal ve Ziya Gökalp ten yana tavr?m bu konuda. Ziya Gökalp Türkiye’nin esaslar?n? koydu?unda ortaya ki Mustafa Kemal’i çok büyük bir derecede etkilemi?tir. Ziya Gökalp Diyarbak?r’da do?mu? bir Türk ayd?n?d?r. Ama ilk olarak padi?ah?m çok ya?a de?il milletim çok ya?a dedi?i için hapise girmi?tir 18 ya??nda.

Gerçekten de bir milleti olu?turan temel unsurlar? kaybetti?i zaman, yani yava? yava? kaybettirildi?i zaman kültür emperyalizmi çerçevesinde çok ?eyini kaybeder. Televizyonlarda izliyoruz bugün konut ilanlar? var. Bir sürü yabanc? kelimeler, al??veri? içindeki tüm ma?azalarda özenti bir biçimde yabanc?la?ma var. Türkçe kelimelerde bazen ?talyanca bazen ?ngilizceyi ça?r??t?r?c? biçimde adland?r?l?yor ve Türk dili asl?nda gerçekten güzel bir dil oldu?u halde ku?aklar aras?nda çok büyük atlamalar oluyor. Belki takviye yap?l?yor. Belki de?il eminim böyle yap?l?yor.20 y?l önceki dili belki anlayam?yorsunuz galiba. Ama Türkçe  çok do?rudan bir dil,çok geni? bir dil asl?nda çok üretken bir dil.Eski Türkçe de?il Osmanl?cad?r.Osmanl?cada güzel bir dildir.Yeni nesilede ö?retilmesi gerekir.

 

-Türk kültürünün önemli bir yönüde din, dil, namus, aile, vatan, millet ve birlik duygular?n?n varl???d?r. Dün Türk kültürünün kar??s?nda tutunamayan haçl? zihniyetinin do?rudan ya da dolayl? olarak en önemli gayelerinden bir tanesi de Türklerle sava?madan önce bu de?erlerin yitirilmesine vesile olmakt?r diye dü?ünüyorum ki görünürde asl?nda çok da söyledi?imizden farkl? bir durum söz konusu de?il. Sizce bu gelecekte Türkiye için, küresel bir sava??n zemini olabilir mi?

 

Haluk ?NC?TMEZ; Türkler mazlum bir millettir. Her konu da öyle olmu?tur. Zulme u?ram??lard?r. Ama Napolyonun bir laf? vard?r; “Türkleri öldürebilirsiniz ama asla ma?lup edemezsiniz.”  “Bu devlet 10 y?ldan fazla ya?arsa bileklerimi keserim” demi?tir. Bu devlet ya??yor ama adam bileklerini kesmedi. Türkiye ya?ayacakt?r.

 

-Milli mücadele döneminde Frans?zlar Anadolu’dan yenilgiyle ayr?ld?lar. Giderlerken dönemin Frans?z generali demi?tir ki; “Bugün buradan çekiliyoruz fakat giderken Frans?z dilini ve kültürünü b?rak?yoruz” demi?tir. Asl?nda bu cümle birçok ?eyin özeti say?l?r. Siz nas?l bir de?erlendirmede bulunursunuz?

 

Haluk ?NC?TMEZ; Kültür emperyalizmi en ba?larda sava? yoluyla bir yerleri i?gal etmek ele geçirmek, ganimet elde etmek. Sonra bu de?i?ler 19. Yüzy?ldan itibaren özellikle 20. Yüzy?lda kültür emperyalizmi yoluyla yani direk sava? de?il zaman buna do?rudan sava?, takip eden kültür emperyalizmi türleridir ama çok de?i?ik yönleriyle girdi. Yani sadece Türk kültürüne de?il bu Dünya’da ki di?er Köktürk kültürlerinde de ayn?. Bir Çin’e bir ba?ka cocacola ile girmektir. Mc Donald ile girmektir. Hep kültür emperyalizmidir. Yeni, bir tak?m haberle?me araçlar? var. Twitter, facebook vs. bunlar ileti?imi kolayla?t?r?yorlar. ?leti?imde kolayl?k haberle?mede kolayl?k sa?l?yorlar fakat kültür emperyalizminin araçlar?ndand?r. Önce kendi kültürümüze sahip ç?kmal?y?z. Bunun içinde, kendi kültürümüze sahip ç?kmak için de haberle?me araçlar?n? do?ru kullanmal?y?z.

-Bütün medeni milletleri çocuklar?n?n dillerini, kendi kültürlerini bizzat okuyarak anlayacak bir seviyeye getirmek için çal??t?klar?, Lügat hazinelerini zenginle?tirdikleri halde, bizde tam tersi yap?lmakta. Dil ve kültür bir milleti millet yapan iki temel de?erdir. Sizce bizde bu olay?n ileri de?il de geri gitmesi neye ba?lanabilir?

*Bu tamamen bu toplumsal art?ya sahip, elit bir tabakan?n  kültürel de?erlerinin yava? yava? kibar yollardan dayat?lmas?d?r. Bu tabaka dilini olsun kültürünü olsun de?erlerini olsun bu ?ekilde kronikle?tirerek yava? yava? kibarca dayat?lmas?d?r.

 

-Yeni yeti?en nesiller kendi kültür de?erlerine kar?? yabanc?la??yorlar. Bugün Türkiye’de profesörler aras?nda bile milli kültür kaynaklar?na gidebilenlerin say?s? parmakla gösterebilecek kadar azd?r. Milli kültürlerine bu kadar yabanc? kalan ayd?nlar?n kendi milletlerine tarihine dilini, dinini, edebiyat?n?, örf ve âdetini anlamas?, do?ru olarak de?erlendirmesi ve onlardan faydalanarak milletin ho?una gidecek yeni eserler meydana getirmesi mümkün müdür?

 

 

Haluk ?NC?TMEZ: Mümkün de?ildir. Güzel bir soru bu. Bu söz etti?iniz ayd?n bir yoldur zaten. Böyle insanlar var Türkiye de. Maalesef var ama sevinçliyim çok azlar ayd?n de?iller. Ayd?n deyince eski dille söyleyim mür?ittir yani irfan eden ayd?nlatan topluma yol gösteren insanlard?r. Bunlar?n çok ço?almas? laz?m Türkiye de. Belli tüketim toplum kan?tlar?da denetlemeye çal???yor.

 

-Kültürel çözülmeyi nas?l de?erlendiriyorsunuz? Türkiye kültürüne bakt???m?z zaman nas?l bir çözülmeden söz edebilirsiniz ve yeni nesil bunu ne derece tetiklemektedir?

 

Haluk ?NC?TMEZ: Yeni nesil dedi?im gibi bir hedef kitle burada. Türk kültürünü bozmak zay?flatmak çabalar? kar??s?nda bir hedef kitle nesil. Gençlerimizin bilinçli davranmas? laz?m. Yani nereden geldi?imizi önce çok iyi bilmeleri bir daha bir daha dü?ünmeleri laz?m. Yeter ki Türk kültürünü koruyal?m.

 

 

-Sizce kültürel çözülmenin önüne nas?l geçilmelidir?

 

Haluk ?NC?TMEZ: Bilinçli davran?lmal?d?r. ?stiklal mar??m?za sahip ç?karak and?m?za sahip ç?karak. Bayra??m?za sahip ç?karak.

 

 

-Kültürlerin temelinde yatan, s?rf onunla besleniyor diyebilece?imiz kaynak arasak bu sizce ne olurdu?
Haluk ?NC?TMEZ: Tarihtir, dildir ve dindir tabii ki.

-Bir milletin kütüphanesi sizce nas?l y?k?l?r?

 

Haluk ?NC?TMEZ; Birincisi fizik olarak ikincisi az önceden beri söz etti?imiz kültür emperyalizmi yüzünden. Ama çok yak?nda san?yorum 1993 y?l?nda Amerika’n?n Ba?dat’? i?galinden sonra koca bir kültür varl??? yok edilmi?tir.1 milyondan fazla kitap yok edilmi?tir. Yine 1992 de Bosna herseyin kütüphanesi ulusal kütüphanesi 2,5 milyon kitapla bombalanm??t?r. Bunlar amaçlanm??t?r. Kazayla dü?en bir bomba de?il. Çünkü hedef o millettir. Ve o milletin kültürüdür. Milletin kültürünü yok etmek için de kütüphane iyi bir hedeftir.

 

 

 

-Bir toplumun dini inançlar? ile kültürü aras?nda nas?l bir ba? vard?r?

 

Haluk ?NC?TMEZ: Do?rudan bir ba? vard?r. Din çok önemli bir kültürdür. Türk ?slam tarihin de önemli insanlar vard?r. ?yi ve do?ruya yönlendirici olmas? laz?md?r. Çünkü daha yeniden beri söyledi?im çözümlemelerde gençli?i olumsuz etkileyen baz? din d???na ç?kan tav?rlar?yla etkili olmu?tur. Ay?p kavram?n?n zay?flamas?yla ortaya ç?km??t?r. O yüzden do?rudan bir etkile?im vard?r.

 

 

-Bugün turizm merkezlerinde dahi olsun i?letmelerin tabelalar?n?n Türkçe de?il de ?ngilizce olmas?n? nas?l kar??l?yorsunuz?

 

Haluk ?NC?TMEZ: Son derece olumsuz kar??l?yorum tabii. Yasaklamayla olmaz bunun çözümü bilinçlenmeyle olur.

 

 

-Günümüz gençli?ine bakt???m?z zaman de?i?ik ve bir o kadar da farkl?la?man?n yozlu?un s?n?r?na geldi?ini görmekteyiz. Peki, sizce bunun kayna??nda yatan sebep nedir? Eskilere bak?ld??? zaman böylesi bir yakla??mdan söz edilemezdi. Peki, bu gelenekçi kültürü y?kan ne oldu?

 

Haluk ?NC?TMEZ: Büyük ölçüde medya diyece?im ben buna cevap olarak. Televizyonu hepimiz izliyoruz. Bir parças?n? yeterince tamamlayamam?? tan?mlar? yerine bir tak?m gelirler bir roman? 4 sene izliyorlar. Bo?aziçi’nde geçen konaklarda geçen tuhaf e?lence programlar? resmen Türkiye’ye Yetenek sizsiniz diye ba?layaca?? bir yar??ma hep bir y?ld?z arama kö?eyi dönme çabas? bir y?ld?z ç?karmak, oradan starlar? ç?karmak, me?hur olacak 3 ayda bitecek.

Japonya Fransa’yla birlikte oldular bizdeki kadar ba?ar?l? olamad?lar dilerim bizde ki bu ba?ar? devam eder.

 

-Görsel medya, i?itsel medya, yaz?l? medya ve dijital medya ayr?m? yapmadan, kültür üzerindeki olumlu ve olumsuz yanlar?n? nas?l de?erlendirirsiniz? Özellikle Türkiye kültürü üzerindeki etkileri dü?ünülürse.

 

Haluk ?NC?TMEZ: Do?ru kullan?ld???nda çok önemli araçlar tabi ?imdi görsel medya yani eskiden beri benim ku?a??m?n al??kanl??? var gazete al?n?r yani hala al?yorum ben. Güzel bir ?eydir. Kâ??d? tutmak güzel bir ?eydir. Kâ??d?, gazeteyi veya bir kitab? ama ?undan kaç?nmak laz?m herhangi bir gazeteyi ne görü?te olursa olsun ald???m?z an elimize kö?e yaz?lar?n? okudu?umuzda fikri sabit ?ekilde buna kap?lmamal?y?z. Oradaki han?m?n veya beyin yazd??? yaz? bizim dünya görü?ümüz olmamal? at gözlü?üyle bakmamal?y?z. Bir görü?ü oradan edinmemeliyiz. Dü?ünmeliyiz, sadece dü?ünmeliyiz. Dolay?s?yla yani medyada ayr?m yapmadan medyadan ald???m?z olumlu ?eyleri olumlu kullanmal?y?z.

Cevapla