Pazartesi,16,Temmuz,2018
Haberler
Buradasınız: Anasayfa » Geçmiş Yıllardan » Röportajlar » 2011 » 2011 – Organ Nakli

2011 – Organ Nakli

organ_nakli

Bu yar??madan haberdar oldu?umuzda uzun zamandan beri ilgimizi çeken organ ba???? hakk?nda bir ara?t?rma yapmak istedik. Organ ba???? görmeyen bir insan?n görmesini sa?lamak gibi insan hayat? için önemli bir ihtiyaçt?r. Ülkemizde organ ba???? halk taraf?ndan benimsenmi? bir konu de?ildir. Halk?m?z daha çok bu konuya din ve gelenekler aç?s?ndan bakt??? için insan hayat?nda nas?l bir dönüm noktas? oldu?unun fark?nda de?il. Bizde organ ba????n? ülkemiz halk? taraf?ndan do?ru bir ?ekilde de?erlendirmek, organ ba????n?n günü geldi?inde kendisinin de ihtiyac? olaca?? bir umut ????? oldu?unu ö?retmek amac?yla 06.04.2011 tarihinde Fethiye Devlet Hastanesinde görev yapan Dr. ?.D. ile bir röportaj yapt?k. Dr. ?.D. bize bu konu hakk?nda bilmemiz gereken her ?eyi do?ru bir ?ekilde ifade etti.

1)Organ nakli nedir?

Bir canl?dan di?er bir canl?ya herhangi hayatsal fonksiyonu sa?layacak, olmad???nda ya?anamayacak, ya?am standartlar?n? sürdüremeyecek organ?n operasyon yani ameliyat yoluyla di?er insana damar ve di?er ba?lant?lar?yla birlikte verilmesidir.

 

2)Canl? ki?ilerden organ al?nmas? nas?l olur?

Bu yöntem en çok karaci?er ve böbrek naklinde kullan?lan ve genelde aile fertlerinde doku uygunlu?u bulunarak yap?lan ba???lard?r. Örne?in; karaci?er yetmezli?i, böbrek yetmezli?i ve organ nakli ihtiyaç duyan insanlar?n öncelikle ailelerinden gönüllü vermek isteyenlerin doku uyumlar?na bak?l?r. Doku uyumu olursa organ nakli tamamlan?r ama s?kl?kla bu organ nakli böbrek ve karaci?er nakli için uygulan?r çünkü insanlar bir böbrekle sa?l?kl? ?ekilde ya?amlar?n? sürdürebilirler. Karaci?erin bir k?sm?n? verdikten sonra hiçbir hayat konforlar? bozulmadan ayn? ?ekilde ya?am ?artlar?n? sürdürebilirler.

3)Kadavradan organ al?nmas? nas?l olur?

Öncelikle ki?inin canl?yken organlar?n? ba???lam?? olmas? gerekiyor, organ ba????nda bulunmu? olmas? gerekiyor. Organ naklini kadavradan çok fazla kullanm?yoruz ama kulland???m?z ?eylerde s?kl?kla korneo, karaci?er için söyleyemeyece?im yeni ölmü? olmas? gerekiyor, ya da beyin ölümünün gerçekle?mi? olmas? gerekiyor. Bunlarda belli organ?n beslenmesini sa?layan kan ak?mlar?n?n kesildikleri süreyi tamamlamam?? olmas? gerekiyor.

4)Beyin ölümü gerçekle?mi? ki?iden organ al?nmas? için yasal izin nas?l al?n?r?

Öncelikle hastan?n beyin ölümü için uygun olup olmad???na bak?l?yor. Beyin ölümü için belli kriterlerimiz var, bir nörölok muayenesi, bir beyin cerrah? muayenesi, bir anestezi uzman? muayenesi gerekiyor. Onlar?n yapt?klar? bir tak?m testler var ama günümüzde art?k tek ba??na bir nöroloji uzman? ve anestezi uzman?n?n verdi?i ölüm karar? geçerli.Dünyada art?k tek ba??na anestezi uzmanlar? buna karar veriyor,bunu uygulayan yerlerde var.Beyin ölümü karar? verdi?imizde beyin ölümü için hastan?n hiçbir ?ekilde beyin sap? refleksleri olmad??? ama kalbinin ve organlar?n?n çal??t??? bir dönem ve hasta hiçbir ?ekilde bu dönemden daha iyiye gitmeyecek ve yakla??k 48-72 saat içinde de bu hastalar organlar?n ak?m?ndaki bozukluk nedeniyle ölüyorlar.Bu dönemde beyin ölümü raporu al?nmas? gerekiyor bu hastan?n yak?nlar? organ ba????nda bulunsa yada bulunmasa mutlaka bildirilmesi gereken bir durum.Özellikle hastane yo?un bak?mlar?nda bu i?lem yap?l?yor.Beyin ölümü bildirildikten sonra bakanl???m?za aile yak?nlar?yla görü?ülüyor.Aile yak?nlar? çocukta anne,baba,karde?ler e?er bunlar?n hiçbiri yoksa en yak?n kan ba?? olan ki?ilerden izin al?n?yor.E?er bunlar?n hiçbiri yoksa zaten o ki?i organ ba???ç? olarak kabul edilmiyor.Aile yak?nlar?ndan yasal izin al?nd?ktan sonra hasta için tüm tahliller formlarda birle?tiriliyor.

5)Ülkemizde kadavra verici bulma oran? nedir?

Ülkemizde organ ba???? çok yayg?n de?il. Daha çok canl? donör bulunuyor. Bu konularda e?itim verilmedi?i için, halk?n bu konuya bak?? aç?lar? geleneksel, dinsel, oldu?u için kadavra bulma oran?m?z azd?r.

6)En çok nakledilen doku ve organlar nelerdir?

Karaci?er, böbrek, kornea, kalp ve kalp kapakç???.

 

7)Bir ki?iden ba?kas?na yap?lan nakillerde organ ve doku her zaman uyum sa?lar m??

Her zaman uyum sa?lamaz. Zaten organ nakli yap?lmadan önce uyum testleri testleri var. Fakat her türlü organ naklinde ne kadar uyumlu olursa olsun organ?n tak?ld??? ki?inin vücudu antikor, antijen bir tak?m savunma mekanizmalar? gerçekle?tirerek organ?n çal??mas?n? bozabilir buna da organ reddi denir. Bu organ naklinin ba?ar?s?zl??? de?il ki?inin vücuduyla ilgili bir problemdir.

8)Hayvandan insana yap?lan organ nakli ile insandan insana yap?lan organ nakli aras?nda bir fark var m?d?r? Hangisi daha ba?ar?l? oluyor?

Hayvandan insana yap?lan organ nakillerinin ba??nda ilk olarak kalp kapakç??? geliyor. Özellikle domuzlardan al?nan kalp kapakç??? ile organ nakli yap?l?yor ve bunlar gayette ba?ar?l? oluyor. Zaten ilk organ nakilleri de kapakç?klarla ortaya ç?km??t?r.?kisi ayn? teraziye koyulamaz,ba?ar? oran? de?i?kendir, çünkü biri hayvandan yap?l?yor ve sadece kalp kapakç??? kullan?l?yor.

9)Organ nakli yap?ld?ktan sonra ki?inin ya?am ?artlar? de?i?ir mi?

Tabi ki de?i?ir. Daha önce kronik hastal??a sahip olan bir insan organ nakli sonras? tamamen sa?l?kl? bir insan olarak bilinir,ya?am standartlar?n? gerçekle?tirmi? oluyor.Organ nakli öncesi majör depresyon ya??yorlar çünkü hep bir ya?amla ölüm çizgisi aras?ndalar, tamamen umutla ya da umutsuzlukla ya??yorlar.Bu yüzden ya?am ?artlar? çok fazla de?i?ir.

 

10)Organ nakli yap?lacak hastalar neye göre belirlenir?

Organ al?c?lar? hastal?klar?na göre bir tak?m karaci?er yetmezlikleri, bir tak?m sirozlar, bir tak?m reel hastal?klar, bir tak?m depo hastal?klar; hepsinde yap?lamaz bunlar?n çe?itli klasmanlar? var. Bir böbrek hastal???nda en az 10 tane ?art? ta??mas? gerekiyor.Bir karaci?er hastal???nda tipine göre  birden fazla prosedür geçmesi gerekiyor.Organ nakli bunlara göre belirleniyor.

11)Organ ba???? nas?l yap?l?r?(Kay?t vs.)

Nüfus cüzdan?n? yenilerken veya ehliyet al?rken organ ba????n? soruyorlar.Bunun d???nda bir çok ilde sa?l?k gurup ba?kanl?klar?na gidilebilir.Hatta hastanede bununla ilgili bir komisyonda çal??an hekime ba?vurarak organ ba???? yap?labilir.

 

12)Ülkemizde organ ba????yla ilgili çal??malar nelerdir?

Ülkemizde organ ba????yla ilgili yasa tasar?lar? vard?r. Bakanl?k, ülkemizde organ naklinin yap?labilmesini sa?lamak amac?yla yeni yasa ve tüzüklerin haz?rlanaca??n? aç?klayarak, bunun için gerekli altyap? ve donan?m?n da h?zla sa?lanaca??n? bildirdi. Daha ba?ka seminerler, konferanslar yap?lmaktad?r.

13)Sizce toplum aç?s?ndan organ ba???? nas?l kar??lanmaktad?r?

Bizim toplumumuzda gelenekler, töreler ve bir tak?m dini yanl?? anla??lmalar yüzünden organ ba???? yayg?n de?il. ?nsanlar çekingen, özellikle öldükten sonra bütünselli?inin bozulmu? olmas? rahats?z ediyor ama bunlar herkesin bireysel karar?d?r.

14)Sizce toplum organ ba???? için nas?l te?vik edilmelidir?

Te?vikten daha çok bilgilendirilmelidir. Çünkü ülkemizde organ ba???? bekleyen bir sürü kronik hasta var.Ya? guruplar?n?n hiçbir önemi yok.Sonuçta hepsi bir insan ve konforlu ya?amay? hak ediyorlar.Bu insanlar?n ya?amlar? ve hastal?klar? halk?n anlayaca?? ?ekilde anlat?l?p neden organa ihtiyaç oldu?u daha net ?ekilde televizyon,radyo ve gazetelerde günlük olarak al?nabilir.

15)Yak?n bir zamanda kol nakli yap?ld?, ?imdide yüz nakli yap?laca?? konu?uluyor sizce bu alanda daha ileri düzeyde çal??malar yap?labilir mi?

Tabi ki yap?labilir. Organ nakillerinde kol naklinin d???nda üst ekstre mite kol ve alt ekstre mite bacak ayak nakli var. Bir denizcinin de halata aya?? tak?l?p dü?mü? ve aya?? kopmu?tu ona da ayak nakli yap?lm??t?, bir çocu?a ters ayak nakli yap?lm??t?. Daha da ileri gidece?ini dü?ünüyorum.

16)Peki siz organ?n?z? ba???lad?n?z m?? Ya da ba???lamay? dü?ünüyor musunuz?

Tabi ki ba???lad?m ve herkese öneriyorum.

Cevapla