Çarşamba,18,Temmuz,2018
Haberler
Buradasınız: Anasayfa » Geçmiş Yıllardan » Röportajlar » 2012 » 2012 – Korku Yorum

2012 – Korku Yorum

korkuyorum

Garip bir zamanda ya??yoruz. Her gün ya?am biçimlerimiz de?i?iyor. Ku?ak fark? denilen olgu art?k 10 y?la kadar indi. On y?l öncesiyle ?imdi aras?nda çok ciddi ileti?im sorunlar? ya??yoruz. Etraf?m?za bak?yoruz, arkada?lar?m?z?n ço?u psikolojik sorunlarla bo?u?uyor. Her geçen gün ilaç kullananlar?n say?s? art?yor. Ne oluyor bize? Nereye savruluyoruz?

Gençler aras?nda popüler romanlar, filmler elden ele dola??yor. ?çeri?ine bak?yoruz: Pek ço?u korku üzerine in?a edilmi?. Yapay korkularla as?l korkular?m?z?n üzerini mi örtmeye çal???yoruz? Asl?nda hepimiz korkuyoruz. Ama delikanl?l?k ça?? i?te… Bunu, b?rak?n ba?kalar?na söylemeyi kendimize bile f?s?ldayam?yoruz.

S?nav korkusu, aile ve toplumla çat??malar?m?zdan kaynaklanan korkular; farkl? insanlar, farkl? dü?ünceler ve inanç sistemlerinden duydu?umuz korkular… Ve daha nicesi… Hepsi insani… Ço?u a??labilir belki ama nereden, nas?l ba?layaca??m?z? bilmiyoruz. Derken bir yar??ma duyurusu ve bir arkada??m?z?n “Korkunun ecele faydas? hiç mi yok?” ayk?r? sorusu bizde bir co?kuya neden oluyor ve Ar?imet gibi f?rlay?p okuldan solu?u Devrim Han?m’?n kap?s?nda al?yoruz.

Haftalar öncesinden al?nan randevuyla zar zor aç?lan o kap?, ard?na kadar aç?l?yor bizim için. ??te, kar??m?zda gülümseyen yüzü, bilge duru?uyla Devrim Han?m ve tad?na doyamad???m?z sohbeti…

DEVR?M HANIM: Siz korku i?liyorsunuz herhalde. Bu konuyu kim ortaya att??

ESRA: Bize bir röportaj yar??mas?n?n oldu?u duyuruldu. Bu konuyu tart???rken arkada??m?zdan birinin “Korkunun ecele faydas? yok mu?”soru ba?l??? alt?nda yar??maya kat?lmaya karar verdik.

DEVR?M HANIM: H?… Farkl? bir bak?? aç?s?.

ZAT?NUR: ??te böyle ba?lad?k. Daha sonra sorular? haz?rlad?k. Ercan Hoca da sizden randevu ald? ve ?imdi buraday?z.

ZAT?NUR: Korku nedir? Neden korkuyoruz?

DEVR?M HANIM: Korku bir duygudur. Sevinç, keder, k?zg?nl?k, öfke gibi… Bedensel s?k?nt? yüzünden psikiyatride birçok ?eyden korkabiliriz. Bu durum ki?iden ki?iye de?i?ebilir. ?nsan çok basit ?eyden de korkabilir. Örne?in, evde yaln?z kalmaktan, arabaya binip Fethiye d???na ç?kmaktan, denize girmekten ya da yabanc? insanlarla tan??maktan korkan insanlar var. Sosyal fobi dedi?imiz korkular?m?z da var. Mesela kalabal?k içine girmekten korkan insanlar gibi… Bilinç d???nda bizi en çok etkileyen bütün bunlar?n temelindeki ?ey kaybetme korkusudur. Örne?in, panik atak…

DEVR?M HANIM: Tan?yor musunuz panik ata???

ZAT?NUR: Aniden gelen bir heyecanlanma duygusu mu?

DEVR?M HANIM: Aniden gelen bir s?k?nt? ile ölecekmi? gibi hissedilen bir korku. Bu bir süre devam eder. Sonra geçer. Buna panik atak denir.

ZAT?NUR: Panik ataktaki insan?n tepkileri nelerdir?

DEVR?M HANIM: Çok yo?un bir s?k?nt?. Korku. Bu esnada ortaya ç?kan bedensel belirtilere de dikkat: çarp?nt?, terleme, titreme, ba? dönmesi… Örnek verecek olursak: Önümüze bir köpek ç?kt???nda korkars?n?z de?il mi? Korku kar??s?nda ne yapars?n?z? Kaç?p kurtulmaya çal???rs?n?z. Sinir sistemi hareketini de?i?tirir. Kan vücuda h?zla pompalan?r, çarp?nt? olur. Amaç: Ayaklara ve kollara daha çok kan? gönderip ko?up kaçabilmektir. O s?rada olan de?i?ikliklerden bir tanesi de gözbebeklerinin büyümesidir. Çünkü dü?man?m?z? iyi tan?yal?m, görelim ki kaç?p kurtulabilelim. Bizi harekete geçiren ?ey bunun gibi duygular, d??ardan gelebilece?i gibi içerden de gelebilen ruhsal bir durumdur. Bu da çocukluk döneminden itibaren bizi etkileyen olaylarla ba?lant?l?d?r. Çocukluk döneminde ya?ad???m?z olaylar, tehditler, anne baba tart??malar?, bunlar çocu?un kaybetme duygusunu alg?lad??? hatta kaybetme korkular?n?n yerle?ti?i süreçlerdir. Bu yüzden çocukluk dönemi önemlidir. Örne?in: Bir annenin do?um yapmak üzere hastaneye gitmesi, çocu?a bu olay?n anlat?lmamas?… Çocuk bunu nas?l alg?lar? Anneme bir ?ey oldu, annem ölecek gibi bir kaybetme korkusu ya?ayabilir. Bu ya?ta bu olaylar? ya?ayan çocuklarda panik atak ya da ruhsal bozukluk görülebilir. Onun için çocu?u sevgi ortam? içinde sakin, güvenilir, tutarl? bir ?ekilde süreklili?i olan ve sürekli de?i?meyen, ini? ç?k??lar?n olmad??? daha dingin bir ortamda yeti?tirmenin önemli oldu?u söyleniyor.

ESRA: Ben bu üzerine gitme yöntemini uygulad?m say?l?r. Ben, gece karanl?ktan korkuyordum Örne?in, yata?a yat?yorum kap? aç?k ve kar??s? simsiyah. Sanki kap?dan k?rm?z? gözler bana bak?yormu? gibi geliyor. Ben de hemen yorgan? ba??ma çekmek yerine inad?na bak?yorum. Böyle yapa yapa korkumu yendim say?l?r.

DEVR?M HANIM: Aynen öyle. Asl?nda biz bunlar?n baz?lar?n? beynimizde yarat?yoruz. Ki?inin ya?ad??? aile ortam? çok önemlidir. En ufak ?eyde büyük bir hastal?km?? gibi abartan anne babalar?n çocuklar? da ilerde ayn? anne babas? gibi davran??lar sergileyecekler. Onlar da ufac?k ?eyleri büyütecekler, abartacaklar. Korkunun en çok ö?renildi?i yer ailedir. Annenin baban?n tutumudur. Korkulacak bir ?ey örne?in, bir kalemi ele alal?m. Çocu?a anne baba bu kalemi korku nesnesi olarak gösterirse çocuk da büyüyünce o nesneyi (kalemi) görünce korkacak ve çevresine öyle tan?tacak. Siz de ileride anne baba olacaks?n?z; çocuklar?n?z? duyarl?, sakin, bir ortamda yeti?tirmeye çal??mal?s?n?z. Küçük ?eyleri duyup abartmak yerine olumsuz ?eyleri oturup dü?ünerek, konu?arak halletmeye çal??mal?y?z. Sadece çocu?a kar?? de?il kendimize kar?? olan davran??lar?m?z? görerek düzeltmeye özen göstermeliyiz.

ESRA: Benim çocu?um huzurlu bir ortamda yeti?ecek deyip bunu bile sorun haline getiriyorlar.

DEVR?M HANIM: Bu sefer tam uç noktaya gidiyor. A??r? koruyucu, kollay?c? anne modeli de son derece kötü, hiç ho? olmayan bir davran??. ?ki uçta de?il. Ne a??r? koruyucu, kollay?c? olacaks?n?z ne de çok uzak olacaks?n?z. Dengede olmak laz?m… Yani çocuk dü?tü?ü zaman hemen dü?meden tutmak yerine dü?mesine izin verip sakin kalmaya çal??mal?. Kendisinin kalkmas?na izin vermek gerekir. Belli bir zaman sonra çocu?umuzun üzerinden biraz çekilmemiz gerekir. Yoksa ömür boyu bu böyle kal?r. El ele tutu?up, anne çocuk, bir türlü ayr?lamayan insanlar -bireyselle?emeyen insanlar- oluyor. A??r? koruyucu anne baba tutumundan çocuk stres kar??s?nda hemen korkuya kap?l?yor. Ba?kas? için basit bir durum, o ki?i için korkuya dönü?ebiliyor. En basit örnek: Yaln?z kalamamak, annesinden ayr?l?p gidememek. Üniversite s?nav? kötü geçiyor. Çünkü aileden ayr?l?p gitmek istemiyor. Bütün çocuklar için bunu genelle?tirmiyorum. Özellikle ayr?lma sorunu ya?ayan ki?ilerden büyük korku kaybetme korkusu diyoruz. Ayr?lma korkusu ya??yor ve bu hayat?nda etkili oluyor ve üniversite s?nav? kötü geçiyor, asl?nda gitmek istemiyor. Temele yani geriye dönüp bakmak gerekiyor. Yeri geldi?inde elimizi çocu?umuzun üzerinden çekip bireyselle?mesine, birey olmas?na izin vermeliyiz. Kendine güveni olan insanlar yeti?ir.

ESRA: Üniversite s?nav?n? ailesinden bir kaç?? olarak gören insanlar da var. Onlar da biran önce gitmek istiyorlar. Ben orada özgür olaca??m gibi dü?ünüyorlar. Bu da bir korku de?il mi?

DEVR?M HANIM: Uzakla?ma ihtiyac? asl?nda. Korku de?il bence, orda bir özgürle?me iste?i var. Bireyden bireye de?i?ebilir. Bunun alt?nda olan ba??ml? olma korkusu yatabilir. Özgür olma, birey olma iste?i ile ilgili bir ?ey. Dürtü daha çok özgürle?me ve ayr?lma iste?i. Bizi temelde harekete geçiren budur.

ESRA: Korkular?m?z?n bize faydas? yok mu?

DEVR?M HANIM: Kendimizle ilgili hepimizin bir zaaf? vard?r. Zaaf? olmayan insan yoktur. Önemli olan zaaflar?m?z?n fark?nda olabilmektir. Örne?in korkular?m?z?n fark?nda olup bunun üzerine gitmek bizi donan?ml? yapar. Ba??ms?zla?t?r?r, özgürle?tirir. Yaln?z kalamayan bir insan ba??ml? hale gelir. E?i olmadan d??ar?ya ç?kamaz. Ya da ya?am? k?s?tlan?r. Fethiye’den d??ar? ç?kamayan insanlar ya da arabaya binemeyen insanlar… Böylece ya?am?m?z k?s?tlan?yor ve birine ba??ml? hale geliyoruz. Bunlar? fark eden insan üzerine gitme cesareti gösterir. Çok a??r korkular? olmayan insanlar da bunun üzerine gider. Senin de dedi?in gibi bakmaya devam ettim o karanl??a… Bir dahaki sefere korkmamaya ba?lad?m. Bunlar? fark edip üzerine gitmek bizi özgürle?tirir. Ya?am?m?z? k?s?tlamaktan al?koyar. Kendimizi tan?ma imkân?m?z? artt?r?r. Özelliklerimizi fark ettikçe daha geni? daha özgür, ba??ms?z insanlar oluruz. Bu kurallara kar?? gelelim, istedi?imiz gibi ya?ayal?m de?ildir. Ama bunun fark?nda olursak fark?ndal???m?z artar ve huzurumuz ço?al?r. Biz de huzurlu olursak böyle insanlarla ili?ki kurar?z. ?nsanlar? de?i?tirebilme, böyle çocuklar yeti?tirme imkân?m?z olur. ?lgimizi ba?kas?na aktarabiliriz. Topluma faydam?z dokunur. Bu böyle domino ta?? gibi birbirini etkileyen ?eylerdir. Deniz dalgalar? gibi… Önce ben de?i?irsem ba?kalar?n? de?i?tirebilirim. Biz psikologlar da kendi zaaflar?m?z? bilip hastalar?m?za ona göre yard?mc? oluruz. Çünkü etkilenebiliriz. Korkular?m?z?n bize faydas?ndan ziyade korkular?n bize engel olmas?na izin vermememiz gerekiyor. Korkunun bize faydas? olmaz diye dü?ünüyorum. Ama küçük stresler, kayg?lar olabilir. Önemli olan bunlar?n üzerine gidip bunu a?mak böylece daha ileriye gitmi? oluruz.

ESRA: S?nav kayg?s? m? s?nav korkusu mu?

DEVR?M HANIM: Toplumumuzda ikisi de var. Hem korku hem kayg?… Bu kadar yo?un s?nav döneminde bu çocuklar?n korkusu var kayg?s? yok diyemem. Ama bunda korkuya a??rl?k vermeden belli bir s?n?rda tutarak bu dönemi böyle atlatmak laz?m. E?er korku çok art?p sizin enerjinizi al?yorsa, çal??man?z? engelliyorsa bu konuda mutlaka yard?m almal?s?n?z. Gerekti?inde korku yard?m al?nmas? gereken bir durumdur. Kayg?y? hepimiz ya?ar?z çok olursa yard?m al?nmal?d?r.

ESRA: Korkunun artt??? anlarda ne yapmal?y?z?

DEVR?M HANIM: Nefes egzersizi uygulanabilir. Dik bir ?ekilde oturup yakla??k 10 kere derinden nefes al?n. Olumlu dü?ünün. Ya da sevdi?iniz birini aray?n, size moral verebilir. Pencereleri aç?n odaya ???k girsin. I??k önemlidir. Çok s?k?nt? duydunuz dikkatinizi veremiyorsunuz, gidip kek yap?n. Korkuyu uzakla?t?rmak için dikkati oraya veriyoruz böylece kayg? azal?yor.

ESRA: Korkular?m?zla nas?l ba? edece?iz? T?bbi çözümlerle mi yoksa dan??ma ile mi?

DEVR?M HANIM: Tedavide %50 ilaçlar %50 davran??ç? tedavi dedi?imiz, ÜZER?NE G?TME yöntemi ile çözebilece?imiz bir hastal?kt?r. E?er korku hayat?m?zda büyük bir etkense mutlaka psikolojik destek almal?y?z.

ESRA: Korkular?m?z ki?ili?imizi belirler mi? Mesela ben ilkokul ö?retmenimden birinci s?n?fta ?iddet gördüm. Asl?nda bu derslerimin zay?fl???ndan de?ildi. Baz? arkada?lar?m?za da ?iddet gösteriyordu. Sonra ?ikâyet edildi ve s?n?fta bize kar?? daha sakin davranmaya ba?lad?. Ama ben yine de matemati?i yapamamaya ba?lad?m. Çünkü korkuyordum. Asl?nda beni severdi. Çünkü di?er derslerimde ba?ar?l?yd?m. Belki de di?er derslerimin iyi olup matemati?imin kötü olmas? bana ?iddet uygulamas?n?n sebeplerinden biriydi. ?imdi lisedeyim hocan?n yan?na her gitti?imde bana matemati?imin kaç oldu?unu soruyor. Cevab? her duydu?unda kulaklar?mda ?u kelime yank?lan?yor. “Zaten senin matemati?in her zaman kötüydü.” Benim ?u anda matemati?im hala zay?f. Belki matematik konusunda kendime olan güvenimi kaybettim ama içimde bir yerlerde hala bir umut oldu?unu hissediyorum. Belki beni matematikten so?uttu ama ben yine de bir gün matemati?i yapaca??ma inan?yorum.

DEVR?M HANIM: Sadece anne baba de?il, ö?retmenimizin, arkada?lar?m?z?n da korkular?m?zda çok büyük etkisi var. Ki?ili?imizin bütününü etkilemez. Ki?ilik özelli?imizi davran??lar?m?z? etkileyebilir. Baz? konularda ya?ad???n s?k?nt?lar seni o konudan ve ortamdan uzakla?t?r?r. Sen bu konuda hep kötüsün demek kendine olan güveni azalt?r. Ekstra çaba gerektirir. Asl?nda bu konuda yapabilecekken güvenememeye ba?l?yorsun. Bunlar a??l?r. Çünkü ergenlik dönemi çok önemli. Bu de?i?im ömür boyu devam ediyor. Tabi siz bu de?i?ime izin verirseniz. Eksiklerimizi zaaflar?m?z? görüp üzerine gitmeye ömür boyu devam ettirebiliriz. En önemli süreçler ilk alt? ya? ve ergenlik dönemidir. Ergenlik dönemindeki bütün ili?kiler aile ili?kisi kadar önemlidir. Ergenlik dönemi engel de?il, de?i?im süreci için daha olumludur.

ESRA: Lise döneminde bulunan gençlerin belirli korkular? nelerdir?

DEVR?M HANIM: Gelecek korkusu ya??yorsunuz. Ne yapmal?y?m? Hangi meslekleri seçmeliyim? Bin bir türlü ?ey dü?ünüyorsunuz, kayg?l?s?n?z. Önünüzü görememek bir kayg? yarat?yor.

ESRA: Peki siz hayatta korkular?n?z yüzünden neleri kaybettiniz?

DEVR?M HANIM: Korkum nedeniyle kaybetti?im bir ?ey olmad?. Ama en çok sevdiklerimi kaybetmekten korkuyorum.

Cevapla